Temel fark: buluş basamağı
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) uyarınca bir buluşun patentle korunabilmesi için üç şartı birlikte taşıması gerekir: yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik. Buluş basamağı, buluşun ilgili teknik alandaki bir uzman için tekniğin bilinen durumundan açıkça çıkarılamaması anlamına gelir.
Faydalı modelde ise buluş basamağı aranmaz. Buluşun yeni olması, sanayiye uygulanabilmesi ve tekniğin bilinen durumundan açık bir şekilde farklı olması yeterlidir. Bu nedenle küçük ama pratik teknik iyileştirmeler için faydalı model çoğu zaman daha uygun bir yoldur.
Yan yana karşılaştırma
| Kriter | Patent | Faydalı Model |
|---|---|---|
| Koruma süresi | Başvuru tarihinden itibaren 20 yıl | Başvuru tarihinden itibaren 10 yıl |
| Buluş basamağı | Aranır | Aranmaz; açık farklılık yeterli |
| İnceleme | Araştırma ve inceleme raporlarıyla esaslı inceleme | Araştırma raporu düzenlenir; esaslı inceleme yapılmaz |
| Süre uzatma | Yapılamaz | Yapılamaz |
| Uygun buluşlar | Ürün ve usul buluşları | Ürün buluşları (usuller hariç) |
Her iki hakta da koruma süresi boyunca yıllık ücretlerin düzenli ödenmesi gerekir. Yıllık ücret ödenmezse hak, kanunda öngörülen ek süre de geçtikten sonra sona erer.
Faydalı modelle korunamayan buluşlar
SMK, bazı buluşların faydalı modelle korunmasına izin vermez. Bu durumda tek yol patenttir:
- Usuller (yöntemler) ve bu usullerle doğrudan elde edilen ürünler
- Kimyasal maddeler ve biyolojik maddeler ile bunların elde edilme yöntemleri
- Biyoteknolojik buluşlar ve ilaç niteliğindeki ürünler
Buluşunuz bir üretim yöntemi içeriyorsa faydalı model yerine patent başvurusu yapılmalıdır. Kararsız kaldığınız durumlarda vekilinizle istemlerin nasıl yazılacağını birlikte değerlendirin.
Hangisini seçmelisiniz?
Ürünün pazar ömrü kısa mı?
Birkaç yıl içinde eskiyecek bir ürün için 10 yıllık faydalı model koruması genellikle yeterlidir.
Buluş ne kadar "büyük" bir adım?
Uzmanın kolayca akıl edemeyeceği bir çözüm varsa patent, pratik bir iyileştirme ise faydalı model öne çıkar.
Yurt dışı planınız var mı?
Faydalı model her ülkede bulunmaz. Uluslararası koruma hedefleniyorsa PCT üzerinden patent yolu daha esnektir.
Başvuru öncesinde yapılacak bir patent araştırması, buluşunuzun yeni olup olmadığını ve hangi koruma türünün gerçekçi olduğunu baştan gösterir. Bu araştırma için patent tescil sayfamızı inceleyebilir veya ücretsiz ön görüşme talep edebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Süreler ve şartlar 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile ilgili mevzuata göre değerlendirilmelidir; resmi ücretler her yıl TÜRKPATENT tarafından yeniden belirlenir. Dosyanıza özel değerlendirme için patent vekilimizden ücretsiz görüş alın.